Krótkowzroczność u dzieci
Krótkowzroczność to jedna z najczęściej diagnozowanych wad wzroku u dzieci1. Co należy zrobić kiedy okaże się, że Twoje dziecko ma krótkowzroczność? O skutecznych metodach korekcji krótkowzroczności i spowalniania jej progresji, w kolejnym odcinku programu “Po pierwsze Pacjent”, Monika Rachtan rozmawia z optometrystką Sylwią Kijewską.
Pandemia COVID -19 przyczyniła się do zmiany stylu życia u dzieci, w wyniku którego spędzają dziś wiele godzin przed ekranami komputerów, telefonów komórkowych czy tabletów. Rzadziej bawią się też na świeżym powietrzu, a to negatywnie wpływa na zdrowie ich oczu. Krótkowzroczność to palący problem, ponieważ tę wadę wzroku diagnozuje się coraz częściej i u coraz młodszych dzieci. “Ten negatywny trend, związany ze zmieniającym się stylem życia dzieci, obserwowaliśmy już przed pandemią COVID-19. Już w 2018 roku sugerowano, że w związku ze zmniejszającą się liczbą godzin spędzanych na zewnątrz, spędzaniem czasu w pomieszczeniach, patrzeniem przez wiele godzin na bliskie odległości, zwiększa się występowanie krótkowzroczności” – wyjaśnia ekspertka.
Sylwia Kijewska w rozmowie z Moniką Rachtan podkreśla, że problemy ze wzrokiem mają coraz młodsze dzieci, już nie tylko te “szkolne”, ale także 4, 5 – latki, a krótkowzroczność to coraz częściej diagnozowana wada wzroku wśród najmłodszych. Badacze nie pozostawiają nam złudzeń i szacują, że w 2050 roku ponad połowa z nas będzie borykać się z krótkowzrocznością, a istotna część, bo około 10 proc., z krótkowzrocznością wysoką, powyżej – 6 dioptrii.
Czy wiesz, że nawet Afryka nie jest wolna od wzrostu przypadków krótkowzroczności? Nawet w tej części świata ta wada wzroku diagnozowana jest znacznie częściej.
Czym jest krótkowzroczność
Monika Rachtan w imieniu rodziców zadaje ekspertce pytanie: jak widzi dziecko z krótkowzrocznością? Sylwia Kijewska wyjaśnia, że ma ono przede wszystkim problem z widzeniem obiektów w dali, natomiast dobrze widzi z bliska. “Osoby, które nie mają wady wzroku patrzą z daleka i widzą wyraźnie, patrzą z bliska i także widzą wyraźnie. Kiedy zmieniają kierunek patrzenia także wszystko jest w porządku. Osoba, która ma krótkowzroczność, kiedy musi coś przeczytać w bliży, np. książkę, nie ma z tym problemu. Im dalej jest przedmiot, na który patrzy, tym widzi go coraz gorzej.” – wyjaśnia.
Wada wzroku powstaje w wyniku niedopasowania długości gałki ocznej do jej mocy optycznej. Gałka oczna u dziecka z krótkowzrocznością staje się zbyt długa lub rogówka zbyt wypukła. W związku z tym obrazy, które powinny powstawać na siatkówce, powstają przed nią, a obrazy w dali stają się zamglone.
Objawy krótkowzroczności
Dzieci bardzo rzadko są w stanie samodzielnie zgłosić rodzicowi, że z ich wzrokiem dzieje się coś niepokojącego. “Dzieci, które mają krótkowzroczność nie wiedzą jak to jest widzieć dobrze. Jeżeli przez dłuższy czas widzą słabiej tracą punkt odniesienia” – tłumaczy optometrystka. Monika Rachtan pyta zatem na kim spoczywa troska o wzrok dziecka. “Zdecydowanie jest to odpowiedzialność rodziców i opiekunów. Kiedy powinniśmy być zaniepokojeni? Jeśli dziecko mruży oczy patrząc na coś dalej, albo kiedy przysuwa się do obiektu, na który patrzy, np. podczas oglądania telewizora – wyjaśnia”. Sylwia Kijewska wymienia jeszcze inne objawy krótkowzroczności takie jak bóle głowy czy problem z koncentracją. O niepokojących objawach może powiedzieć nam także nauczyciel w szkole, czego także nie należy bagatelizować.
Wizyta u okulisty i optometrysty
Ważnym elementem profilaktyki wad wzroku są regularne wizyty u specjalistów ochrony wzroku: okulisty i optometrysty. Gościni programu podkreśla, że na wizytę u specjalisty zawsze jest dobry moment, nawet jeśli nie dzieje się nic niepokojącego. Badania wzroku powinny być przeprowadzane regularnie, a na pierwsze warto wybrać się nawet z kilkumiesięcznym dzieckiem. Jeśli u dziecka rozpoznana zostanie krótkowzroczność, niestety nie można jej cofnąć, ale istnieją skuteczne metody, które pozwalają progresję tej wady istotnie spowolnić.
Jak spowolnić postęp krótkowzroczności?
Sylwia Kijewska wyjaśnia, że dostępnych jest kilka metod spowalniania progresji krótkowzroczności. “U dziecka możemy zastosować krople do oczu zawierające atropinę w niskim stężeniu, ale także twarde, ortokeratologiczne soczewki kontaktowe, specjalistyczne miękkie soczewki kontaktowe, a także okulary z soczewkami z technologią D.I.M.S… Wybór metody zawsze powinien należeć do specjalisty i być dostosowany do stylu życia dziecka i jego preferencji. O skutecznych metodach spowalniania progresji krótkowzroczności mówią wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, które można znaleźć w tym miejscu.
Zdrowy wzrok młodego pokolenia to problem istotny dla systemu opieki zdrowotnej, ale przede wszystkim dla rodziców i opiekunów. Warto zatem pogłębiać swoją wiedzę związaną, z krótkowzrocznością, korzystając z rzetelnych i sprawdzonych źródeł, o czym przypominamy w wielokrotnie w programie “Po pierwsze Pacjent”. Sylwia Kijewska, która była gościnią Moniki Rachtan przygotowała dla rodziców poradnik “Oko w oko z krótkowzrocznością u dzieci”, w którym znaleźć można fachowe informacje dotyczące profilaktyki i metod spowalniania progresji krótkowzroczności. Zapraszamy do zapoznania się z publikacją.
1. Raport z badania opinii „Wzrok dzieci po pandemii”, SW Research, październik 2021