W dzisiejszym odcinku programu “Po pierwsze Pacjent” rozmawiamy przede wszystkim o aktywnych organizacjach pacjentów, które mają realny wpływ na politykę zdrowotną w kraju i nierzadko potrafią zmienić los niejednej ustawy.
Monika Rachtan rozmawia z Igorem Grzesiakiem, wiceprezesem Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej o działalności organizacji pacjentów oraz o tym, jakie realne zmiany przynoszą one w funkcjonowaniu systemu opieki zdrowotnej w naszym kraju.
Organizacje pacjentów
Organizacje pacjentów działają w różnych obszarach ochrony zdrowia i mają na celu wspieranie i reprezentowanie interesów wszystkich, którzy korzystają z opieki medycznej. Są to podmioty, które pomagają pacjentom w znalezieniu informacji na temat diagnoz i leczenia oraz wpływają na politykę zdrowotną kraju. Niektóre z nich zrzeszają pacjentów i ich rodziny, by wspólnie wspierać się w czasie choroby lub walczyć o lepsze świadczenia zdrowotne.
Przykładem dużego wpływu organizacji pacjentów w naszym kraju jest ustawa o Rzeczniku Praw Pacjenta, która powstała dzięki inicjatywie organizacji. Wiele z tych podmiotów odnosi sukcesy w walce o dostępność leków, zwłaszcza dla osób cierpiących na rzadkie choroby.
Choć organizacje pacjentów podejmują wiele działań, to ich wpływ często nie jest natychmiast widoczny dla przeciętnego pacjenta, jednak ich rola staje się coraz ważniejsza w procesie kształtowania polityki zdrowotnej. Dzięki różnorodnym podmiotom pacjenci mają możliwość wpływania na kształtowanie polityki zdrowotnej, co jest korzystne zarówno dla pacjentów, jak i całego systemu ochrony zdrowia.
Prawa pacjenta w Polsce
Igor Grzesiak w rozmowie z Moniką Rachtan podkreślił kwestię naruszeń praw pacjentów w Polsce. Do naruszeń dochodzi bezsprzecznie, a wielu pacjentów wciąż nie zdaje sobie sprawy z możliwości dochodzenia swoich spraw i zgłaszania nadużyć. Pomimo istnienia ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zaledwie co trzeci Polak zdaje sobie sprawę z tego, jakie prawa przysługują pacjentom. Gość odcinka zachęca do korzystania z bezpłatnej infolinii Biura Rzecznika Praw Pacjenta, która pomaga pacjentom zgłaszać incydenty naruszające ich prawa.
Dzwoniący pacjenci otrzymują informacje na temat działań, jakie mogą podjąć, aby chronić swoje prawa oraz gdzie zgłaszać naruszenia. Na infolinii możemy dowiedzieć się również o funduszach kompensacyjnych, które umożliwiają pacjentom uzyskanie odszkodowania w przypadku szkód w ochronie zdrowia.
Odwołuje, nie blokuje
Kampania „Odwołuje, nie blokuje” to inicjatywa, która przywołuje ważny problem w polskim systemie opieki zdrowotnej. Pacjenci często nie odwołują swoich wizyt lekarskich. To zjawisko jest nie tylko obciążające dla służby zdrowia, ale również wpływa negatywnie na innych pacjentów oczekujących na wizyty u specjalistów.
Igor Grzesiak podkreśla, że kampania ma na celu podkreślenie znaczenia odwoływania wizyt lekarskich, jeśli pacjent już nie potrzebuje danego terminu. Takie działanie wpływa na znaczne zmniejszenie kolejek do specjalisty, lecz decydenci wciąż nie potrafią znaleźć sposobu na to, by wymóc na pacjentach anulowanie wizyt z wyprzedzeniem.
Działania organizacji pacjentów, takich jak Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, wspierają i promują zdrowe nawyki oraz edukację zdrowotną w społeczeństwie. Kampania „Odwołuje, nie blokuje” jest jednym z narzędzi, które pomaga podnosić świadomość pacjentów i wspierać efektywność systemu opieki zdrowotnej.
Wyzwania opieki zdrowotnej
Polski system opieki zdrowotnej staje przed szeregiem wyzwań. Istnieje brak spójności w procedurach diagnostycznych i leczeniu, co komplikuje dostęp pacjentów do właściwej opieki medycznej. Lekarze oraz personel medyczny doświadczają problemów związanych z brakiem zasobów i utrudnieniami w systemie służby zdrowia.
Gość odcinka podkreśla, że kluczowym wyzwaniem jest także kwestia wynagrodzeń medyków, która dotyka różne grupy zawodowe, w tym lekarzy, pielęgniarki i diagnostów laboratoryjnych. Ponadto, brak młodych specjalistów w dziedzinie diagnostyki medycznej zagraża zdolności diagnozowania chorób, w tym nowotworów.
Kształcenie przyszłych lekarzy
W Polsce toczy się debata o edukacji lekarzy. Nasz gość zwraca uwagę. Obecny system kładzie nacisk na teorię. Egzaminy medyczne idą dobrze na tle Europy. Ale praktycznych umiejętności brak. Młodzi lekarze są niezadowoleni. Uważają, że teoria to za mało. W praktyce medycznej czują się nieprzygotowani.
W kontekście polskiego systemu edukacji medycznej, obserwujemy toczącą się debatę na temat adekwatności obecnego modelu nauczania. Igor Grzesiak zwraca uwagę na paradoks obecnego systemu: mimo że polscy studenci medycyny osiągają imponujące wyniki w egzaminach na poziomie europejskim, istnieje luka w zakresie praktycznych umiejętności niezbędnych dla przyszłych lekarzy.
Coraz częściej słyszymy głosy młodych medyków, którzy wyrażają frustrację związaną z nadmiarem teoretycznej wiedzy. Podkreślają, że wiedza, choć cenna, okazuje się niewystarczająca w bezpośrednim kontakcie z rzeczywistością medyczną. Szczególnie dotkliwy staje się ten brak, gdy młodzi medycy stają przed wyzwaniem pierwszych samodzielnych dyżurów, gdzie praktyczna znajomość medycyny jest kluczowa.
Ta rosnąca świadomość luki pomiędzy teorią a praktyką stawia pytanie o ewolucję systemu edukacji medycznej w Polsce, z naciskiem na bardziej zrównoważony rozwój umiejętności praktycznych u przyszłych lekarzy.
Dodatkowym wyzwaniem jest dynamiczny rozwój nowych uczelni medycznych w Polsce. Należy bowiem postawić ważne pytanie, czy nowe instytucje są w stanie dostarczyć odpowiednie przygotowanie praktyczne. Coraz częściej budzi to znaczące wątpliwości. Zwiększająca się liczba placówek edukacyjnych może prowadzić do rozproszenia i obniżenia standardów opieki medycznej w kraju, co bezpośrednio odbija się na jednolitości i jakości usług lekarskich oraz na ogólnym poziomie leczenia oferowanym przez nowo wykształconych lekarzy.
Prywatna służba zdrowia
Igor Grzesiak wspomina również o problematyce polskiej służby zdrowia, która wydaje się istnieć w dwóch równoległych rzeczywistościach: publicznej i prywatnej. Choć oba systemy otrzymują środki od pacjentów i podatników, istnieją znaczące różnice w jakości i dostępności usług.
W publicznym systemie zdrowia, pomimo corocznego budżetu wynoszącego 160 mld złotych, pacjenci często narzekają na długi czas oczekiwania na wizyty u lekarzy specjalistów. To stanowi wyzwanie zarówno dla samych pacjentów, jak i dla służby zdrowia. Z kolei, w systemie prywatnym, mimo że pacjenci często płacą znacznie więcej za usługi medyczne, mogą cieszyć się szybszym dostępem do lekarzy i wygodniejszymi warunkami.
Igor Grzesiak zwraca uwagę, że w polskiej służbie zdrowia najważniejsze są pieniądze. Jednak w oficjalnych komunikatach często mówi się o innych problemach, pomijając kwestię finansowania. Publiczny system zdrowia otrzymuje jedynie 7 proc. PKB, co negatywnie wpływa na jakość usług, czego skutkiem jest m.in. wydłużenie kolejek do specjalistów.
Problem dostępu do informacji o terminach wizyt u lekarzy również jest istotny, a obecne narzędzia online nie zawsze dostarczają rzetelnych danych. To utrudnia pacjentom podejmowanie świadomych decyzji dotyczących wyboru opieki zdrowotnej.
Podcast „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify, Apple Podcasts oraz Google Podcasts.