Szczepienia czy domowe sposoby na odporność dzieci. Prof. Andrzej Fal – cała prawda o odporności.

05.10.2026
00:37:11

Sezon na katar i kaszel otwarty. Jak naprawdę wzmocnić odporność dziecka i obronić się przed infekcjami?

Wrzesień i październik to czas, w którym w wielu domach pojawia się ten sam scenariusz: powrót dzieci do szkół i przedszkoli oznacza błyskawiczne mieszanie się wirusów oraz ciągłe infekcje przenoszone na rodziców. O tym, jak mądrze stawić czoła sezonowi przeziębieniowemu, w programie „Po Pierwsze Pacjent” opowiedział prof. Andrzej Fal, prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Magiczna tabletka na odporność? To tak nie działa

Każdego jesiennego wieczoru bombardują nas reklamy cudownych preparatów „na odporność”. Prof. Andrzej Fal stawia sprawę jasno: większość z nich działa głównie na naszą psychikę i portfele. Suplement – jak sama nazwa wskazuje – służy do uzupełniania potwierdzonych niedoborów (np. witaminy D3). Jeśli nie mamy braków, przyjmowanie kolejnych preparatów mija się z celem.

Co zatem naprawdę buduje naszą odporność? Podstawą jest odpowiednia ilość snu, wypoczynek, ruch na świeżym powietrzu oraz zdrowe nawyki, takie jak regularne mycie rąk czy wietrzenie pomieszczeń. Najskuteczniejszą i najbardziej precyzyjną bronią w walce z ciężkimi chorobami pozostają jednak szczepienia ochronne.

Krztusiec to nie historia z przeszłości – dlaczego dorośli też powinni się szczepić?

Wiele osób myśli, że kalendarz szczepień kończy się wraz z 18. rokiem życia. To błąd. Odporność na niektóre choroby, w tym na krztusiec, wygasa po około 8–10 latach. Krztusiec jest niezwykle zakaźną chorobą bakteryjną, która u dzieci powoduje męczące, dławiące napady kaszlu, a dla niemowląt może być wręcz śmiertelnie niebezpieczna. Dorośli, przenosząc bakterie bez świadomości, często zakażają najmłodszych. Dlatego lekarze zalecają regularne dawki przypominające.

Szczepionka pełnokomórkowa a acelularna (bezkomórkowa) – czym się różnią i dla kogo są przeznaczone?

Wokół szczepień przeciw krztuścowi narosło sporo pytań, zwłaszcza dotyczących dwóch dostępnych rodzajów preparatów:

  1. Szczepionka pełnokomórkowa (zawiera całą, unieszkodliwioną komórkę bakterii):

    • Zalety: Daje bardzo szeroką i dłuższą ochronę, ponieważ uczy układ odpornościowy rozpoznawania wszystkich elementów bakterii. Co ważne – jest produkowana w Polsce, co gwarantuje jej stałą dostępność w aptekach i przychodniach.
    • Wady: Czasami częściej daje wyraziste odczyny poszczepienne (np. chwilową gorączkę czy ból w miejscu wkłucia).
    • Dla kogo: W Polsce jest to standardowy preparat bezpłatny w kalendarzu szczepień, przeznaczony wyłącznie dla najmłodszych dzieci – do ukończenia 3. roku życia.
  2. Szczepionka acelularna / bezkomórkowa (zawiera tylko wybrane fragmenty bakterii):

    • Zalety: Wywołuje mniej odczynów poszczepiennych (jest łagodniejsza dla organizmu po podaniu).
    • Wady: Wytworzona po niej odporność wygasza się nieco szybciej.
    • Dla kogo: Jest stosowana u starszych dzieci, młodzieży, dorosłych oraz kobiet w ciąży, a także u maluszków, u których lekarz wyda indywidualne zalecenie (np. z powodu przeciwwskazań do szczepionki pełnokomórkowej).

Zaufaj swojemu lekarzowi

Ostateczny wybór odpowiedniego preparatu dla dziecka powinien być przemyślaną decyzją podjętą w gabinecie lekarskim. Podstawą jest zaufanie do wiedzy medycznej, a nie do niesprawdzonych porad z internetu, pełnego dezinformacji i niesprawdzonych przekazów. Jak podsumowuje prof. Andrzej Fal, dbając o odporność i szczepienia, chronimy nie tylko siebie, ale i całe nasze otoczenie.

Słuchaj w ulubionej aplikacji

Poprzednie odcinki

16.09.2026
00:56:28

Co naprawdę wdychasz z e-papierosa? Jak e-papierosy uzależniają dzieci?

Niezależne badania laboratoryjne wykazały, że w żadnym ze sprawdzonych liquidów z legalnego obrotu rzeczywisty skład chemiczny nie zgadzał się z deklaracją na opakowaniu! W Polsce ponad 180 tysięcy nieletnich rocznie sięga po wyroby nikotynowe, spalając i zużywając niemal 3,4 miliarda sztuk papierosów i ich zamienników. Czy wiesz, co tak naprawdę wdycha Twoje dziecko?

21.08.2026
00:55:03

Krótkowzroczność u dzieci – profilaktyka i postępowanie

Zbliżający się rok szkolny to dla rodziców czas kompletowania podręczników, zeszytów i wyprawki. Warto jednak zadać sobie jedno kluczowe pytanie: czy w ślad za wyprawką szkolną idzie również kontrola narządu wzroku? W najnowszym odcinku programu „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z optometrystką i ekspertką HOYA Lens Poland, Sylwią Kijewską. Ekspertka bije na alarm: krótkowzroczność u dzieci staje się wyzwaniem cywilizacyjnym, ale rodzice nie są w tej walce bezradni.

20.05.2026
00:37:46

Tajemnicze E na etykietach. Co tak na prawdę wiemy o substancjach słodzących?

Substancje słodzące nie są z definicji „złe” ani „niebezpieczne” — dużo zależy od rodzaju związku, dawki i tego, w jakim kontekście są używane. Na etykiecie litera „E” oznacza po prostu dodatek do żywności dopuszczony do stosowania w Unii Europejskiej, a nie automatycznie coś szkodliwego.

22.04.2026
01:24:12

Kolonoskopia ratuje życie! Pytaj! Badaj się!I Nie miej tego gdzieś! Odcinek 126

Kolonoskopia to badanie, które może uratować życie! Dlaczego? Podczas badania lekarz może usunąć wczesne zmiany będące nowotworem jelita grubego. Oznacza to, że pacjent chorujący na raka, który prawdopodobnie o tym nie wiedział zgłaszając się na badanie, po usunięciu takich zmian jest wolny od choroby nowotworowej, zdrowy.

01.04.2026
00:44:51

Mikrobiom. Wróg czy przyjaciel kobiet? Jak chronić mikrobiotę u kobiet? Odcinek 125

W świecie medycyny coraz głośniej mówi się o mikrobiomie – fascynującym ekosystemie drobnoustrojów zamieszkujących nasze ciało. Choć najczęściej kojarzymy go z układem pokarmowym, to dla kobiet równie krytyczne znaczenie ma mikrobiom okolic intymnych.

03.03.2026
00:58:32

Nowa definicja profilaktyki hemofilii – “życie bez krwawień”. Odcinek 124

Profilaktyka hemofilii u dzieci, dzięki korzystnym zmianom w programie lekowym B.15 z października 2025 roku, zmieniła definicję tej choroby.

00:00:00