Pomysł na program
Choć dziś „Po pierwsze Pacjent” to rozpoznawalny format z setką odcinków na koncie, początki nie były wcale łatwe. Monika Rachtan, dziennikarka i redaktorka z doświadczeniem w wydawnictwach medycznych, dobrze wiedziała jedno – Polacy potrzebują konkretnych rozmów o zdrowiu, które będą prawdziwe, ludzkie i zrozumiałe.
Pomysł na program narodził się z obserwacji i złości. Monika obserwowała, jak wielu pacjentów, nawet tych z wykształceniem i dostępem do informacji, czuje się zagubionych, gdy trafiają do systemu ochrony zdrowia. Brakowało przestrzeni, w której można byłoby normalnie porozmawiać z lekarzem, nie zza biurka, nie z pozycji autorytetu, ale z ludzką ciekawością, z miejscem na pytania i wątpliwości.
Wiedza Polaków na temat zdrowia
Po setce odcinków Monika Rachtan nie ma złudzeń: stan wiedzy zdrowotnej w Polsce wciąż pozostawia wiele do życzenia. Jak mówi prowadząca „Polacy wiedzą, gdzie mają wątrobę i to by było na tyle”. Nie chodzi tylko o brak świadomości objawów czy badań profilaktycznych, ale o podstawowe mechanizmy działania naszego organizmu, prawa pacjenta czy możliwości leczenia.
Zamiast korzystać ze sprawdzonych źródeł, zbyt wielu z nas sięga po porady z przypadkowych forów, TikToka czy grup na Facebooku. Efekt? Ludzie z chorobami nowotworowymi przerywają leczenie, bo ktoś obiecał im cud terapię witaminą C. Inni marnują czas, pieniądze i zdrowie, próbując „detoksów” zamiast leczenia przyczyn.
W Polsce nadal brakuje przestrzeni na rzetelną, zrozumiałą edukację zdrowotną – nie tylko dla dzieci w szkołach, ale też dla dorosłych, seniorów, czy osób młodych.
Tematy, o których wciąż mówimy za mało
Choć „Po pierwsze Pacjent” poruszył już dziesiątki ważnych tematów, to wciąż są obszary, które pozostają w cieniu. Dla Moniki Rachtan jednym z nich jest godne umieranie, szczególnie w kontekście pacjentów onkologicznych. Wciąż zbyt często rodziny, w dobrej wierze, przeciągają leczenie, nie godząc się na fakt, że czasem największym wyrazem troski jest umożliwienie odejścia w spokoju i bez bólu.
Najważniejsze momenty w 60 sekund
Nie mówimy też wystarczająco o roli zdrowia psychicznego, szczególnie u mężczyzn. Wciąż funkcjonuje krzywdzący stereotyp, że „facet ma być twardy”, nie powinien mówić o emocjach, a już na pewno nie o depresji. Monika Rachtan mówi o tym wprost – trzeba mieć odwagę, żeby przyznać, że potrzebujemy pomocy. Podobnie z otyłością – tematem często traktowanym jako tabu lub źródło wstydu. Tymczasem to jedna z najczęstszych przyczyn chorób cywilizacyjnych, a jednocześnie temat obrośnięty mitami i fałszywymi przekonaniami.
Ale w tym programie nie ma tematów zbyt trudnych czy niewygodnych, są tylko te, o których warto mówić głośno, by przestały być przemilczane.
Co dalej z „Po pierwsze Pacjent”?
Setny odcinek to nie koniec, a raczej nowy początek. Monika Rachtan nie zwalnia tempa, przeciwnie, planów na kolejne miesiące nie brakuje. W najbliższych odcinkach więcej miejsca mają zająć tematy, które do tej pory bywały na marginesie: seksualność, przyjemność, zdrowie kobiet i emocje, które mają wpływ na nasze ciało.
W centrum znajdą się też historie kobiet, które nie zawsze są na okładkach gazet, ale każdego dnia pokazują, czym jest prawdziwa siła i odwaga.
Wciąż najważniejsza będzie jednak misja przekładania języka medycyny na język codzienny i mówienia o zdrowiu tak, jakbyśmy mówili o codziennym życiu. Bo przecież zdrowie jest jego częścią. A Monika, jak sama mówi, nie zamierza przestawać, nawet jeśli czasem bywa naprawdę ciężko.
Program „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify oraz Apple Podcasts.
