„Co on wie o zdrowiu?”
W internecie często czytamy, że politycy nie znają się na zdrowiu. Maciej Miłkowski mówi otwarcie: nie jest lekarzem. Skończył Szkołę Główną Handlową i zaczynał w banku.
W 1997 roku dostał propozycję pracy przy wielkiej reformie służby zdrowia. Od tamtej pory zajmuje się tym tematem bez przerwy, pracował też w szpitalach. Jak mówi, każdą zmianę w szpitalu trzeba zaczynać od jednego pytania: przez co przechodzi pacjent i co jest dla niego najważniejsze.
Kto decyduje o tym, jak jesteśmy leczeni?
Najważniejszą decyzję podejmuje partia, która wygrywa wybory. To ona ustala, czy zdrowie będzie dla rządu ważne. W Sejmie zasiadają ludzie różnych zawodów, ale nad sprawami zdrowia pracują głównie ci, którzy się na nich znają, także lekarze.
A co, jeśli ustawa, nad którą pracowano miesiącami, przepadnie w głosowaniu? Zdaniem wiceministra to się prawie nie zdarza. Kierunek zmian ustala się dużo wcześniej, w rozmowach z lekarzami, pielęgniarkami i pacjentami.
Podwyżki dla lekarzy – skąd się wzięły?
Przez około osiem lat w służbie zdrowia nie było pieniędzy na podwyżki. Pensje w Polsce były dużo niższe niż w innych krajach Unii. Podwyżki zaczęły się od pielęgniarek, potem objęły lekarzy i ratowników. Dziś prawo określa, ile minimalnie muszą zarabiać pracownicy ochrony zdrowia.
Wiceminister zwraca uwagę na ciekawy paradoks. Kiedy NFZ założył, że wizyta u lekarza ma trwać 15 minut, lekarze protestowali, że to za krótko. Dziś, gdy część z nich dostaje pieniądze za każdego przyjętego pacjenta, wizyta potrafi trwać 4 minuty.
Ile zarabia lekarz w Polsce?
Odpowiedź: bardzo różnie. Lekarz na zwykłym etacie w szpitalu często zarabia tyle, ile wynosi ustawowe minimum, albo niewiele więcej. Do tego dochodzą płatne dyżury.
Więcej zarabiają lekarze na kontraktach, czyli rozliczający się ze szpitalem jak firma. Stawki od 200 do 280 zł za godzinę są dziś normalne. Ile to daje w miesiącu? Zależy od tego, ile kto pracuje.
A niektórzy pracują bardzo dużo. Wiceminister znał lekarzy, którzy mieli ponad 400 godzin pracy miesięcznie – to tak, jakby pracować po 13 godzin dziennie, bez dnia wolnego. Jak mówi, to niebezpieczne dla pacjentów i dla samych lekarzy. Zdarzało się, że ludzie dosłownie padali w pracy ze zmęczenia.
W szpitalu „nie da się”, prywatnie – da się
Wielu pacjentów zna tę sytuację: lekarz mówi, że jest przemęczony, a mimo to kilka razy w tygodniu przyjmuje w prywatnym gabinecie. Wiceminister przyznał, że sam to widział. W szpitalu „nie dało się” zrobić więcej badań USG czy echa serca, a po godzinach, za pieniądze – już tak.
Podkreślił jednak, że nie każdy lekarz może dorobić. Na przykład operacji mózgu czy serca nikt nie zrobi w małym gabinecie, a mało kogo byłoby stać na takie leczenie prywatnie.
Płacimy za to, co powinniśmy mieć za darmo
Wiceminister podaje przykład Danii. Tam publiczna służba zdrowia działa tak dobrze, że ludzie nie muszą chodzić do prywatnych lekarzy. W Polsce jest odwrotnie. Większość wizyt i badań, za które płacimy prywatnie albo w pakietach od pracodawcy, należy nam się na NFZ. Płacimy głównie po to, żeby nie czekać miesiącami w kolejce.
Co trzeba zmienić?
Zdaniem Macieja Miłkowskiego polska służba zdrowia przypomina starą, wielokrotnie łataną kołdrę. Przez lata dokładano kolejne przepisy, które często do siebie nie pasują. Dlatego – jak mówi – system trzeba by napisać od nowa. Co jeszcze?
- Lepsza współpraca ministerstw. Starzejemy się jako społeczeństwo, więc zdrowie i pomoc społeczna muszą działać razem.
- Lepsze zarządzanie szpitalami i dzielenie się tym, co działa.
- Sprawdzanie, czy to, za co płaci NFZ, naprawdę pomaga pacjentom.
Ten ostatni punkt jest kluczowy. Wiele wizyt i zabiegów się odbywa, są opłacone, ale zdrowie pacjenta wcale się nie poprawia. Wiceminister porównuje to do baterii, która cały czas świeci na pomarańczowo i nigdy nie robi się zielona.
Wiceminister w kolejce
Na koniec pytanie bardziej osobiste: czy wiceminister chodzi do lekarza? Tak. Ma swojego lekarza rodzinnego, leczy się u specjalistów i – jak zapewnia – czeka w kolejkach jak wszyscy.
Cały odcinek obejrzysz na kanale YouTube programu „Po pierwsze Pacjent”.
Odcinek zrealizowany przy wsparciu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.
