Subskrybuj

Tag: młodzież

  • Nastolatki online – presja, samotność i milczenie dorosłych. Odcinek 105

    Nastolatki online – presja, samotność i milczenie dorosłych. Odcinek 105

    Czy wiesz, co tak naprawdę robi Twoje dziecko, kiedy wpatruje się w ekran telefonu? Czy potrafi odróżnić fake newsa od faktu? Czy ma komu powiedzieć, że właśnie ktoś je zniszczył w komentarzu?

    W dzisiejszym odcinku specjalnym „Po pierwsze Pacjent” gośćmi są dr hab. Grzegorz Juszczyk, dr Magdalena Skotnicka-Chaberek, Martyna Szaniawska, Kamila Kadzidłowska, Paweł Mrozek oraz Maria Gałczyk-Wojciechowska.

    Dlaczego dzieci uciekają do sieci – i co tam znajdują?

    Dla wielu młodych ludzi Internet to jedyne miejsce, gdzie czują się zauważeni. Paweł Mrozek mówi wprost – to tam młodzież szuka wsparcia, kontaktu, czy swojej tożsamości, a telefon pełni rolę pocieszyciela i terapeuty. Jak zauważa Maria Gałczyk-Wojciechowska, dzieci przesiąkają obecnością online już od przedszkola. Nie mają wykształconych mechanizmów obronnych, a rodzice nie zawsze rozumieją, co naprawdę kryje się za ciągłym scrollowaniem ekranu.

    Czy potrafimy ochronić dzieci przed hejtem?

    Mowa nienawiści to dziś codzienność. Ofiary hejtu nie wiedzą, do kogo się zwrócić, a wciąż słyszą: „nie przejmuj się”. Dr Skotnicka-Chaberek tłumaczy, że dzieci nie mają jeszcze ukształtowanego poczucia wartości. Wystarczy jedno zdanie, by złamać kręgosłup emocjonalny. To nie dzieci są za słabe – to system nie daje im narzędzi by mogły sobie z tym odpowiednio poradzić.

    Dlaczego szkoła i dom milczą, kiedy dziecko traci kontakt z rzeczywistością?
    W Polsce nie uczymy dzieci, jak działa internet. Nie rozmawiamy z nimi o weryfikowaniu źródeł, o tym, że influencer nie zawsze ma rację, a TikTok to nie miejsce do diagnozowania swojego zdrowia. Edukacja medialna? Praktycznie nie istnieje.

    Czy polityka może nadążyć za technologią?
    W Australii zakazano social mediów do 16-ego roku życia. Islandia poradziła sobie z uzależnieniami młodzieży dzięki systemowym rozwiązaniom. U nas wciąż brakuje odwagi, żeby jasno powiedzieć: potrzebujemy regulacji, potrzebujemy działań. Eksperci nie mają wątpliwości – technologia wymknęła się spod kontroli, a dzieci płacą najwyższą cenę.

    Czy możemy stworzyć świat, w którym dzieci są ważniejsze niż algorytm?

    Dzieci nie chcą więcej zakazów ani filtrów rodzicielskich. Chcą wiedzieć, że ktoś je rozumie, że mogą się wygadać bez strachu, że będą wyśmiane albo zignorowane. To my – dorośli – musimy być pierwszą linią wsparcia.

    Program „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify oraz Apple Podcasts.

  • Czy edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowa? Odcinek 91

    Czy edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowa? Odcinek 91

    Edukacja zdrowotna

    Wiedza o zdrowiu to coś, co wpływa na całe nasze życie – od codziennych nawyków, przez podejmowane decyzje, aż po długość i jakość życia. Dlatego edukacja zdrowotna w szkołach to szansa na to, by dzieci i młodzież od najmłodszych lat uczyły się, jak dbać o swoje ciało i umysł. Jak podkreśla prof. Zbigniew Izdebski, program tego przedmiotu obejmuje nie tylko dietę czy aktywność fizyczną, ale także zdrowie psychiczne, profilaktykę chorób, a nawet zagrożenia płynące z internetu. To kompleksowa wiedza, która w przyszłości może pomóc uniknąć wielu problemów zdrowotnych.

    Mimo to, edukacja zdrowotna nie będzie obowiązkowa, a decyzję o udziale dzieci podejmą rodzice. Dr Piotr Dąbrowiecki zwraca uwagę, że może to sprawić, że część uczniów nie skorzysta z tej wiedzy, co na dłuższą metę może mieć negatywne skutki. To trochę jak ze szczepieniami – jeśli są obowiązkowe, korzysta z nich większość. Jeśli nie, frekwencja spada drastycznie. W świecie, w którym choroby cywilizacyjne, uzależnienia i brak aktywności fizycznej stają się coraz większym problemem, edukacja zdrowotna powinna być nie dodatkiem, a koniecznością.

    Edukacja seksualna

    Temat edukacji seksualnej od lat budzi emocje, a w przypadku nowego przedmiotu „Edukacja zdrowotna” nie jest inaczej. Wśród rodziców pojawiają się obawy, że lekcje te będą prowadziły do „seksualizacji dzieci”. Tymczasem, jak podkreśla prof. Zbigniew Izdebski, edukacja dotycząca zdrowia seksualnego to zaledwie niewielka część całego programu – dokładnie 1% treści. Istotne jest to, że opiera się na medycynie i dowodach naukowych, a jej głównym celem jest sprawdzona wiedza, a nie propagowanie jakichkolwiek ideologii.

    Paradoksalnie, to brak edukacji seksualnej może prowadzić do większego zagrożenia. Gdy dzieci nie otrzymują rzetelnych informacji, szukają ich w internecie, gdzie często trafiają na fałszywe treści lub materiały pornograficzne. Nie łudźmy się, że nasze dzieci nie mają dostępu do takich treści. One je znajdują – pytanie, czy chcemy, żeby ich jedynym źródłem wiedzy był internet.

    Skutki braku edukacji zdrowotnej

    Bez dokładnej edukacji zdrowotnej społeczeństwo traci narzędzie do profilaktyki i świadomego dbania o swoje zdrowie. W efekcie rośnie liczba błędnych decyzji dotyczących stylu życia, odżywiania, higieny psychicznej czy unikania uzależnień. To właśnie brak wiedzy sprawia, że dzieci sięgają po e-papierosy, a dorośli bagatelizują pierwsze objawy chorób cywilizacyjnych.

    Problem dotyczy nie tylko młodzieży. Dorośli często nie wiedzą, jak dbać o zdrowie w dłuższej perspektywie, co prowadzi do przedwczesnych problemów zdrowotnych i obniżenia jakości życia. Bez systematycznej edukacji zdrowotnej chorujemy częściej i żyjemy krócej, a to kosztuje zarówno jednostki, jak i całe społeczeństwo.

    Edukacja zdrowotna, a starzejące się społeczeństwo

    Polska, podobnie jak wiele innych krajów, zmaga się z problemem starzejącego się społeczeństwa. Coraz mniej urodzeń, wydłużająca się średnia długość życia i rosnące potrzeby seniorów sprawiają, że profilaktyka zdrowotna staje się kluczowa. Jak podkreśla dr Piotr Dąbrowiecki, edukacja zdrowotna to nie tylko wiedza dla najmłodszych, to narzędzie, które może wpłynąć na całe pokolenia, kształtując świadome podejście do zdrowia w rodzinach.

    Dzieci, które uczą się zdrowych nawyków, nie tylko same z nich korzystają, ale także przekazują je rodzicom i dziadkom. Mogą przypominać o regularnych badaniach, zachęcać do ruchu czy zmiany diety. To drobne działania, które w skali całego społeczeństwa mogą znacząco wpłynąć na długość i jakość życia.

    Program „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify oraz Apple Podcasts.

  • Cyfrowe wyzwania współczesnego rodzicielstwa. Odcinek 85

    Cyfrowe wyzwania współczesnego rodzicielstwa. Odcinek 85

    Technologia – nieodłączny element współczesności

    Żyjemy w czasach, gdy technologia stała się integralną częścią naszego życia. Smartfony, tablety czy komputery towarzyszą nam na każdym kroku, zmieniając sposób, w jaki się komunikujemy, pracujemy i uczymy. Nic więc dziwnego, że również dzieci nawet te najmłodsze, są częścią tego cyfrowego świata.

    Wielu rodziców zadaje sobie pytanie, czy kontakt z technologią jest dla ich dzieci dobry, czy może nieść ryzyko? W rękach dziecka telefon staje się narzędziem edukacyjnym, środkiem komunikacji, ale także miejscem, w którym można zanurzyć się w nieskończoność treści. To wyzwanie, z którym mierzą się rodziny na całym świecie.

    Czy dzieci są uzależnione od telefonów?

    Czy widok dziecka pochylonego nad ekranem telefonu stał się codziennością? Według badań, 83% dzieci w Polsce w wieku 7–14 lat posiada własny smartfon. Z jednej strony technologia ułatwia życie i pozwala na szybki kontakt z rodzicami czy wspiera naukę. Z drugiej jednak strony, nadmierne korzystanie z telefonów może prowadzić do problemów takich jak brak uwagi, trudności w relacjach rodzinnych czy uzależnienie od mediów społecznościowych.

    Dr Magdalena Skotnicka-Chaberek, zwraca uwagę, że telefon w rękach dziecka często staje się „narzędziem zastępczym” – źródłem uwagi i akceptacji, których może brakować w relacjach z rodzicami. Telefon sam w sobie nie jest ani dobry, ani zły. Wszystko zależy od tego, jak jest używany.

    Rola rodziców w świecie cyfrowym dzieci

    Nie nasze dzieci mają problem z technologią, tylko my, dorośli, często nie potrafimy nauczyć ich, jak świadomie i odpowiedzialnie korzystać z mediów społecznościowych. To, co dzieci robią w świecie cyfrowym, w dużej mierze wynika z zachowań, które obserwują w swoich rodzicach. Dzieci uczą się przez modelowanie, naśladują to, co robią dorośli. Jeśli rodzice sami spędzają czas na scrollowaniu mediów społecznościowych, trudno oczekiwać, by ich dzieci postępowały inaczej.

    Rola rodziców nie kończy się na wprowadzeniu zasad. Brak zainteresowania tym, co dziecko ogląda czy jakie treści konsumuje, może prowadzić do poważnych problemów – od kontaktu z przemocą i pornografią po nadmierne korzystanie z urządzeń, które wypiera inne aktywności. Eksperci zwracają uwagę, że rodzice powinni być przewodnikami w cyfrowym świecie, wspólnie oglądać treści, rozmawiać o tym, co dziecko widzi w internecie, i uczyć krytycznego podejścia do tego, co pojawia się na ekranie.

    „To nie sam telefon czy media społecznościowe są problemem, ale brak zaangażowania i świadomości ze strony dorosłych” – zauważa dr Skotnicka-Chaberek. Rodzice, którzy chcą, by ich dzieci korzystały z technologii w zdrowy sposób, muszą najpierw sami nauczyć się, jak być dobrym przykładem. To wymaga nie tylko rozmowy, ale też refleksji nad własnymi nawykami cyfrowymi.

    Jak odpowiedzialnie wprowadzić dziecko w świat technologii?

    Wprowadzenie dziecka w świat technologii wymaga przemyślanej strategii. Pierwszym krokiem powinno być zadanie sobie pytania: „Po co moje dziecko potrzebuje telefonu?”. Czy ma to być narzędzie do kontaktu? A może do nauki? Odpowiedź na te pytania pozwoli ustalić, jak i kiedy wprowadzić to urządzenie.

    Dr Skotnicka-Chaberek proponuje podejście etapowe – na początek warto „wypożyczyć” dziecku telefon, by nauczyło się odpowiedzialności. Ważne jest również ustalenie zasad, takich jak wyłączanie telefonu podczas posiłków, rodzinnych spotkań czy przed snem. Bardzo istotne jest nauczenie dziecka, że telefon to narzędzie, które można wyłączyć. To właśnie ta umiejętność powinna być priorytetem w nauce odpowiedzialnego korzystania z technologii.

    Program „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify, Apple Podcasts oraz Google Podcasts.