Wątroba
Wątroba to jeden z najważniejszych organów w ludzkim ciele, pełniący aż 500 funkcji, które mają kluczowe znaczenie dla utrzymania zdrowia. Jako prawdziwy bohater naszego organizmu, wątroba działa cicho i bezboleśnie – brak unerwienia sprawia, że nie daje sygnałów o problemach, dopóki nie dojdzie do poważnych uszkodzeń. Doktor Jarosław Drobnik, ekspert z dziedziny chorób wewnętrznych, przypomina, że choć wątroba nie boli, jej rola w homeostazie organizmu jest nieoceniona. Oznacza to, że wszystkie procesy zachodzące w naszym ciele działają prawidłowo i utrzymują nasze zdrowie w dobrej kondycji. Wątroba, która pełni wiele funkcji, pomaga w utrzymaniu tej równowagi.
Wątroba bierze udział w syntezie białek, metabolizmie cholesterolu, detoksykacji organizmu, a także odpowiada za procesy krzepnięcia krwi. Pomimo tego, że jest odpowiedzialna za wiele ważnych funkcji życiowych, większość z nas nie zastanawia się nad jej zdrowiem na co dzień, ponieważ nie daje odczuwalnych sygnałów ostrzegawczych, takich jak ból, który kojarzymy z innymi narządami. Cisza wątroby sprawia, że jej problemy mogą się rozwijać przez wiele lat bezobjawowo, co w rezultacie często prowadzi do poważnych komplikacji, takich jak marskość wątroby czy encefalopatia wątrobowa.
Od czego choruje wątroba? Czynniki, które niszczą nasz największy gruczoł
Wątroba, mimo że pełni istotne funkcje w naszym organizmie, często pozostaje niezauważona, a jej choroby stygmatyzowane. W rozmowie prof. Jarosław Drobnik podkreśla, że wątroba to narząd, który długo nie daje o sobie znać, co sprawia, że wiele problemów zdrowotnych rozwija się po cichu. Alkohol jest często kojarzony z uszkodzeniami wątroby, jednak to nie jedyna przyczyna jej chorób. Gość odcinka zwraca uwagę na coraz bardziej powszechny problem związany ze stylem życia – nadwaga i otyłość. Metaboliczne zapalenie wątroby, będące wynikiem nadmiernej masy ciała i złej diety, staje się jedną z głównych przyczyn uszkodzeń tego narządu.
Dodatkowym zagrożeniem jest nadmierne i niekontrolowane spożycie leków oraz suplementów diety. Seniorzy, jak zauważa profesor, często przyjmują nawet po 5-10 różnych leków dziennie, nie zdając sobie sprawy z ich wpływu na wątrobę. Każda tabletka musi zostać przetworzona przez wątrobę, a nadmiar leków i suplementów może prowadzić do toksycznych uszkodzeń narządu. Wątroba ma duże zdolności regeneracyjne, ale tylko do pewnego momentu – przewlekłe działania szkodliwych czynników, takich jak alkohol, leki i niezdrowy tryb życia, prowadzą do nieodwracalnych zmian, takich jak zwłóknienie i marskość.
Pułapka reklam suplementów i leków – dlaczego sięgamy po więcej?
W dzisiejszym świecie reklamy suplementów i leków bez recepty obiecują szybkie rozwiązania niemal każdego problemu zdrowotnego – od lepszego snu po wzmocnienie serca czy poprawę wyglądu skóry. Jarosław Drobnik zwraca uwagę, że pacjenci, zwłaszcza seniorzy, często ulegają tym obietnicom, gromadząc w swoich apteczkach dziesiątki leków i suplementów. W rzeczywistości jednak nadmierne przyjmowanie tych preparatów może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym uszkodzeń wątroby, która musi przetworzyć każdą substancję chemiczną wprowadzoną do organizmu.
Problem pogłębia fakt, że wielu pacjentów korzysta z różnych źródeł leczenia – lekarza rodzinnego, specjalisty, farmaceuty – co prowadzi do przyjmowania tych samych leków pod różnymi nazwami, nieświadomie zwiększając dawkę. Profesor Drobnik zauważa, że niestety w społeczeństwie wciąż panuje przekonanie, że im więcej leków, tym lepsze leczenie. Reklamy suplementów i leków bez recepty dodatkowo wzmacniają to myślenie, przekonując nas, że na każdy problem zdrowotny jest tabletka. Tymczasem zbyt częste sięganie po te produkty prowadzi do tzw. efektu kumulacji, gdzie w organizmie mogą narastać niebezpieczne substancje, takie jak paracetamol, co ostatecznie może uszkodzić wątrobę.
Kluczowym wyzwaniem jest edukacja pacjentów w zakresie rozważnego stosowania leków i suplementów oraz regularne przeglądy lekowe, które mogą pomóc uniknąć nieświadomego przedawkowania lub przyjmowania niepotrzebnych substancji.
Encefalopatia wątrobowa – nieoczywisty przeciwnik
Encefalopatia wątrobowa to poważne schorzenie, które często pozostaje niezauważone – jej objawy bywają mylone z otępieniem, depresją, a nawet naturalnym procesem starzenia się. Jak wyjaśnia prof. Jarosław Drobnik, schorzenie to wynika z zaburzenia funkcji detoksykacyjnych wątroby, szczególnie w zakresie eliminacji amoniaku. Uszkodzona wątroba nie jest w stanie efektywnie przetwarzać tej toksyny, co prowadzi do problemów neurologicznych i psychicznych.
Objawy encefalopatii wątrobowej mogą być początkowo subtelne – pacjenci często skarżą się na problemy z koncentracją, drażliwość, zaburzenia snu czy spowolnienie psychomotoryczne. Nierzadko mówią, że dawniej potrafili robić kilka rzeczy naraz, a teraz muszą się mocno skupić, aby wykonać jedno zadanie. Profesor Drobnik podkreśla, że zdiagnozowanie encefalopatii w początkowych stadiach bywa trudne, gdyż objawy mogą być przypisane starzeniu się lub problemom psychicznym. Nieleczona encefalopatia wątrobowa może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak śpiączka wątrobowa.
Jeśli pacjent cierpi na schorzenia wątroby, takie jak marskość, stłuszczenie wątroby, przewlekłe zapalenia lub inne czynniki ryzyka uszkodzenia tego organu, pojawienie się objawów neurologicznych powinno skłonić do rozważenia encefalopatii wątrobowej. Nawet łagodne formy tej choroby mogą znacząco wpływać na codzienne życie – szczególnie na koncentrację, reakcje psychomotoryczne, a nawet zdolność prowadzenia pojazdów. Warto skonsultować te symptomy z lekarzem, aby rozpocząć odpowiednie leczenie i uniknąć dalszych powikłań.
Program „Po pierwsze Pacjent” jest dostępny na wielu platformach, w tym na Spotify, Apple Podcasts oraz Google Podcasts.